Tiểu thang Lo âu thuộc DASS-21

Lo âu là gì?

Lo âu là phản ứng tự nhiên của cơ thể và tâm trí trước những tình huống có nguy cơ, không chắc chắn hoặc gây áp lực. Ở mức độ phù hợp, lo âu giúp chúng ta thận trọng, chuẩn bị và ứng phó tốt hơn với khó khăn.

Lo âu cần được chú ý khi cảm giác sợ hãi hoặc bất an xuất hiện quá mức, khó kiểm soát, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến công việc, học tập, giấc ngủ, các mối quan hệ và sinh hoạt hằng ngày.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Cảm thấy lo lắng, bất an hoặc sợ hãi;
• Hồi hộp, tim đập nhanh;
• Run tay hoặc cảm thấy cơ thể run rẩy;
• Khô miệng, khó thở hoặc cảm giác nghẹt thở;
• Lo sợ mất kiểm soát hoặc rơi vào tình huống khiến bản thân hoảng loạn;
• Cảm thấy sợ hãi dù không xác định được nguyên nhân rõ ràng.

Có một vài biểu hiện trên không đồng nghĩa với việc một người đã mắc rối loạn lo âu. Việc chẩn đoán cần dựa trên loại triệu chứng, thời gian kéo dài, mức độ ảnh hưởng và đánh giá đầy đủ của chuyên gia.

Lo âu khác stress và trầm cảm như thế nào?

Lo âu, stress và trầm cảm là ba trạng thái có liên quan nhưng không phải là các mức độ nối tiếp nhau:

• Lo âu thường biểu hiện bằng cảm giác lo lắng, sợ hãi, bất an và các phản ứng cơ thể như hồi hộp, run hoặc khó thở.
• Stress thường biểu hiện bằng căng thẳng, khó thư giãn, dễ kích động, cáu gắt hoặc mất kiên nhẫn.
• Trầm cảm thường liên quan đến khí sắc buồn, giảm hứng thú, thiếu động lực, bi quan hoặc cảm giác vô vọng.

Một người có thể đồng thời xuất hiện dấu hiệu của cả lo âu, stress và trầm cảm. Không thể xếp ba trạng thái này theo thứ tự từ nhẹ đến nặng.

Giới thiệu về DASS-21

DASS-21, viết tắt của Depression Anxiety and Stress Scales – 21 items, là bộ câu hỏi tự đánh giá được phát triển bởi Peter F. Lovibond và Sydney H. Lovibond tại Đại học New South Wales, Úc.

DASS-21 gồm 21 câu, chia thành ba tiểu thang:

• Trầm cảm: 7 câu;
• Lo âu: 7 câu;
• Stress: 7 câu.

Bài kiểm tra dưới đây sử dụng 7 câu thuộc tiểu thang Lo âu, giúp bạn tự đánh giá mức độ xuất hiện của một số dấu hiệu lo âu trong một tuần vừa qua.

Tiểu thang này tập trung vào các biểu hiện như kích hoạt thần kinh tự chủ, run, lo âu trong một số tình huống và cảm giác sợ hãi hoặc hoảng loạn. Thông tin chính thức về DASS – Đại học New South Wales

Đây là công cụ tự đánh giá mức độ triệu chứng, không phải công cụ chẩn đoán rối loạn lo âu.

Hướng dẫn thực hiện

Hãy đọc từng nhận định và lựa chọn mức độ phù hợp nhất với trải nghiệm của bạn trong một tuần vừa qua.

Không có câu trả lời đúng hoặc sai. Hãy trả lời dựa trên cảm nhận thực tế và không dành quá nhiều thời gian cho một câu hỏi.

Mức độ trả lời

• 0: Hoàn toàn không đúng với tôi;
• 1: Đúng với tôi một phần hoặc thỉnh thoảng;
• 2: Đúng với tôi khá nhiều hoặc phần lớn thời gian;
• 3: Hoàn toàn đúng với tôi hoặc hầu hết thời gian.

Cách tính điểm

Cộng điểm của 7 câu thuộc tiểu thang Lo âu, sau đó nhân tổng điểm với 2 để đối chiếu với bảng phân mức của DASS.

Việc nhân đôi điểm là cách chấm dành cho phiên bản DASS-21 theo hướng dẫn của tác giả. Mẫu chấm điểm chính thức của DASS

Hiểu kết quả của bạn

Kết quả phản ánh mức độ xuất hiện của một số dấu hiệu lo âu trong một tuần vừa qua:

• Trong giới hạn bình thường: Chưa ghi nhận dấu hiệu lo âu đáng kể theo tiểu thang này.
• Mức nhẹ: Đã xuất hiện một số dấu hiệu cần lưu ý. Bạn nên theo dõi thêm và chú ý nghỉ ngơi, giấc ngủ cũng như những yếu tố có thể làm gia tăng lo âu.
• Mức vừa: Các dấu hiệu có thể đang ảnh hưởng đến cảm xúc hoặc sinh hoạt. Bạn nên cân nhắc trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý nếu tình trạng kéo dài.
• Mức nặng hoặc rất nặng: Nên được bác sĩ chuyên khoa tâm thần hoặc nhà tâm lý lâm sàng đánh giá đầy đủ, đặc biệt khi các biểu hiện gây hoảng sợ, né tránh hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến cuộc sống.

Kết quả chỉ mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám, đánh giá và chẩn đoán của chuyên gia. Tiểu thang Lo âu của DASS-21 không bao quát toàn bộ biểu hiện của tất cả các rối loạn lo âu. Vì vậy, điểm trong giới hạn bình thường không loại trừ hoàn toàn một vấn đề về lo âu.

Lưu ý về an toàn

Một số biểu hiện như đau ngực, khó thở, tim đập nhanh hoặc choáng váng có thể liên quan đến lo âu nhưng cũng có thể do bệnh lý cơ thể. Nếu triệu chứng xuất hiện đột ngột, nghiêm trọng hoặc khác thường, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra, không nên tự kết luận là do lo âu.

Nếu bạn có ý nghĩ tự làm hại bản thân, tự sát hoặc cảm thấy không thể kiểm soát hành vi, hãy thông báo ngay cho người thân, liên hệ cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115.