Hành vi tự gây thương tích và tự sát ở thanh thiếu niên là lời cảnh báo nghiêm trọng về khủng hoảng tâm lý lứa tuổi. Nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường giúp cha mẹ kịp thời thấu hiểu và đưa con đến cơ sở chuyên môn để được hỗ trợ. Bài viết dưới đây sẽ giúp phụ huynh nắm rõ những dấu hiệu quan trọng và thời điểm cần đưa con đi thăm khám.

Hành vi tự gây thương tích ở thanh thiếu niên là gì?

Tự gây thương tích là hành vi một người cố tình làm đau hoặc gây tổn thương cho chính cơ thể mình. Ở tuổi vị thành niên, hành vi này đôi khi không xuất phát từ mong muốn kết thúc cuộc sống mà là cách các em đối phó với cảm xúc đau khổ, căng thẳng, tức giận hoặc cảm giác trống rỗng.

Tuy nhiên, hành vi tự gây thương tích và ý nghĩ tự sát có thể cùng tồn tại. Vì vậy, bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy con đang làm đau bản thân cũng cần được người lớn quan tâm nghiêm túc.

Những dấu hiệu cha mẹ không nên bỏ qua

Cha mẹ cần đặc biệt chú ý nếu nhận thấy con có những biểu hiện bất thường sau:

• Tổn thương thể chất không rõ nguyên nhân: Xuất hiện các vết cắt, vết xước, vết bỏng hoặc vết thương lạ trên cơ thể.
• Thay đổi thói quen ăn mặc: Thường xuyên mặc quần áo dài tay, kín đáo ngay cả trong thời tiết nóng để che đi vết thương.
• Tự cô lập bản thân: Thu mình, ít nói, giảm giao tiếp hoặc tránh né gia đình và bạn bè.
• Phát ngôn tiêu cực: Thường xuyên nói những câu thể hiện sự tuyệt vọng như “con không muốn tồn tại nữa”, “mọi người sẽ tốt hơn nếu không có con”.
• Hành vi “tạm biệt”: Đột ngột đem cho người khác những đồ vật quan trọng, yêu thích hoặc để lại lời nói, tin nhắn như đang chia tay.
• Rối loạn sinh hoạt và cảm xúc: Mất ngủ, chán ăn hoặc ăn quá nhiều, kết quả học tập sa sút, tâm trạng thay đổi thất thường.
• Tìm kiếm thông tin nguy hiểm: Tra cứu trên Internet những nội dung liên quan đến cách tự sát hoặc phương pháp gây tổn thương cho bản thân.

Lưu ý quan trọng từ chuyên gia: Cha mẹ tuyệt đối không nên coi những biểu hiện trên đơn thuần là hành vi “làm quá”, “dọa bố mẹ” hay sự thất thường của “tuổi mới lớn”. Đây có thể là tín hiệu cho thấy con đang gặp khủng hoảng và rất cần được giúp đỡ kịp thời.

Khi nào con cần được hỗ trợ bởi bác sĩ?

Nếu con đã từng tự gây thương tích, thường xuyên nghĩ đến cái chết hoặc có kế hoạch tự sát, gia đình nên đưa con đến cơ sở y tế chuyên môn càng sớm càng tốt.

Trong trường hợp người ở độ tuổi vị thành niên đang có nguy cơ gây nguy hiểm ngay lập tức cho bản thân, gia đình cần giám sát liên tục, không để con ở một mình và nhanh chóng đưa con đến cơ sở cấp cứu hoặc cơ sở y tế gần nhất.

Phòng khám Tâm thần Yên Hòa hỗ trợ thanh thiếu niên như thế nào?

Tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa, các bạn trẻ có biểu hiện tự gây thương tích hoặc xuất hiện ý nghĩ tự sát có thể được bác sĩ đánh giá toàn diện về cảm xúc, hành vi và những vấn đề tâm lý – tâm thần liên quan.

Thông qua quá trình thăm khám, bác sĩ có thể xác định các yếu tố nguy cơ như trầm cảm, lo âu, sang chấn tâm lý, xung đột gia đình hoặc những rối loạn khác, từ đó xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù hợp.

Việc can thiệp sớm không chỉ tập trung vào hành vi tự gây thương tích mà còn giúp người bệnh nhận diện, diễn đạt và điều chỉnh những cảm xúc khó khăn theo hướng an toàn hơn.